Góc thắc mắc: Chỉ số Ferritin là gì trong xét nghiệm máu?
Cơ thể dựa vào sắt trong hồng cầu để vận chuyển oxy. Thiếu hoặc dư sắt đều gây vấn đề. Xét nghiệm ferritin đo lường lượng sắt dự trữ, giúp bác sĩ đánh giá mức độ sắt trong cơ thể. Theo dõi bài viết để biết chỉ số Ferritin là gì trong xét nghiệm máu?
1. Chỉ số Ferritin là gì trong xét nghiệm máu?
Ferritin là một protein chứa sắt, không phải là chất sắt trực tiếp trong cơ thể. Nó tồn tại chủ yếu bên trong tế bào gan và hệ thống miễn dịch, với chỉ một lượng nhỏ hiện diện trong máu.
Khi cơ thể cần sắt, ferritin sẽ phóng thích sắt. Sự phóng thích này được điều khiển bởi tín hiệu của cơ thể, và ferritin sẽ được gắn vào protein khác gọi là transferrin. Transferrin, tưởng tượng như một chiếc "taxi" vận chuyển sắt, sẽ chở ferritin đến nơi cần sắt để tạo tế bào máu.
Mặc dù ferritin đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì mức độ sắt bình thường, nhưng quá ít hoặc quá nhiều ferritin đều có thể tạo ra vấn đề. Thiếu hụt ferritin có thể dẫn đến giảm sắt dự trữ trong cơ thể.
2. Mục đích xét nghiệm Ferritin là gì?
Xét nghiệm ferritin giúp bác sĩ đánh giá mức độ sắt toàn bộ trong cơ thể, dựa trên thông tin về lượng ferritin. Đây là một số tình huống cụ thể:
Nồng Độ Ferritin Thấp:
Bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm ferritin nếu bạn trải qua các triệu chứng của thiếu hụt ferritin, như mệt mỏi, chóng mặt, nhức đầu, yếu ớt, ù tai, cáu gắt, đau chân, hoặc khó thở.
Thiếu hụt ferritin có thể gây khó thở.
Nồng Độ Ferritin Cao:
Nồng độ cao ferritin cũng có thể dẫn đến các triệu chứng như đau dạ dày, hồi hộp, đau ngực, mệt mỏi, đau khớp, và yếu ớt không lý do.
Nồng độ ferritin có thể tăng do tổn thương cơ quan như gan, lách.
Xét nghiệm ferritin cũng hữu ích để theo dõi sức khỏe nếu bạn áp dụng chế độ chứa sắt, có thể ảnh hưởng đến nồng độ sắt trong máu.
3. Quy trình thực hiện xét nghiệm Ferritin là gì?
Xét nghiệm ferritin đơn giản và hiệu quả, yêu cầu một lượng nhỏ máu để đo lường chính xác. Dưới đây là quy trình thực hiện:
Chuẩn Bị Trước Xét Nghiệm:
Không ăn trong 12 giờ trước khi lấy mẫu máu, đặc biệt là nếu xét nghiệm được thực hiện vào buổi sáng theo khuyến cáo của Hiệp Hội Mỹ về Hóa Lâm Sàng.
Lấy Mẫu Máu:
Một lượng nhỏ máu sẽ được lấy từ bạn.
Giải Thích Kết Quả:
Kết quả ferritin trong máu sẽ được kiểm tra để xem liệu chúng có nằm trong khoảng giá trị bình thường hay không.
Khoảng tham chiếu bình thường của ferritin là 20 đến 500 nanograms mỗi ml máu ở nam và 20 đến 200 nanograms mỗi ml máu ở nữ.
4. Nguyên nhân gây biến đổi nồng độ Ferritin
Giảm Ferritin:
- Thiếu sắt trong chế độ ăn có thể dẫn đến giảm nồng độ ferritin.
- Thiếu máu khiến cho sắt không có đủ tế bào hồng cầu để gắn vào.
- Những nguyên nhân khác bao gồm mất máu kinh nguyệt quá nhiều, giảm hấp thụ sắt do vấn đề dạ dày, và xuất huyết nội tạng.
Tăng Cao Ferritin:
- Bệnh lý tăng ứ sắt (thừa sắt) là một nguyên nhân khiến ferritin tăng cao do cơ thể hấp thụ quá nhiều sắt.
- Các tình trạng như viêm khớp dạng thấp, cường giáp, bệnh Still ở người lớn, tiểu đường type 2, ung thư máu, Hodgkin’s lymphoma, ngộ độc sắt, thường xuyên truyền máu, và viêm gan C cũng có thể làm tăng ferritin.
- Ferritin cũng có thể tăng trong trường hợp viêm nhiễm và bệnh lý gan.
Yếu Tố Di Truyền và Lối Sống:
- Béo phì, viêm, và việc uống rượu mỗi ngày có thể gắn liền với tăng ferritin.
- Bệnh lý tăng ứ sắt cũng có yếu tố di truyền.
Phản Ứng Cấp Tính và Tình Trạng Sức Khỏe:
- Ferritin có thể tăng cao khi cơ thể đang trải qua tình trạng viêm nhiễm, nhưng nó không phản ánh trực tiếp mức độ sắt.
- Tổn thương gan và ung thư, như Hodgkin’s lymphoma, có thể làm tăng ferritin do nó rò rỉ ra ngoài khi tế bào bị tổn thương.
Hy vọng thông qua bài viết đã giúp bạn biết Ferritin là gì? Nếu kết quả xét nghiệm ferritin của bạn bất thường, bác sĩ có thể yêu cầu thêm xét nghiệm sắt huyết thanh và khả năng gắn kết sắt toàn bộ để hiểu rõ hơn về nồng độ sắt trong cơ thể.
