Góc thắc mắc: Chỉ số PCT trong máu cao là gì?
Chỉ số PCT trong máu thường là một chỉ số đặc biệt, cho biết sự hiện diện của viêm nặng do vi khuẩn, nhiễm nấm, hay là biểu hiện của viêm nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan. Việc kiểm tra chỉ số PCT qua xét nghiệm máu trở thành một marker đặc trưng cho sự xuất hiện của nhiễm khuẩn và nhiễm khuẩn huyết. Vậy chỉ số PCT trong máu cao là gì?
1. Chỉ số PCT thể hiện điều gì?
Trong lâm sàng, chỉ số PCT trong máu cung cấp thông tin quan trọng về nhiều khía cạnh:
Hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi bệnh viêm nhiễm khuẩn, với khả năng phân biệt giữa viêm nhiễm khuẩn và viêm không liên quan đến nhiễm khuẩn.
Theo dõi các nhóm bệnh nhân có nguy cơ cao nhiễm khuẩn, như bệnh nhân sau phẫu thuật, ghép tạng, hoặc đang trải qua quá trình ức chế miễn dịch. Đặc biệt, giúp phát hiện nhiễm khuẩn ảnh hưởng hệ thống và các biến chứng liên quan.
Đánh giá tiên lượng và diễn biến của các bệnh viêm nặng như viêm phúc mạc, sepsis, hội chứng đáp ứng viêm hệ thống (SIRS) và hội chứng suy chức năng đa cơ quan.
Hướng dẫn quyết định sử dụng kháng sinh trong điều trị bệnh nhiễm khuẩn hô hấp hoặc viêm phổi.
Giá trị nồng độ PCT đóng vai trò quan trọng trong hướng dẫn quyết định sử dụng kháng sinh, với các ngưỡng như sau:
- Giá trị bình thường khi PCT < 0,05 ng/ml.
- PCT < 0,10 ng/ml: Không khuyến cáo sử dụng kháng sinh.
- PCT < 0,25 ng/ml: Không khuyến cáo sử dụng kháng sinh, nhưng cần theo dõi và kiểm tra hiệu quả điều trị.
- PCT > 0,25 ng/ml: Khuyến cáo và cân nhắc sử dụng kháng sinh.
- PCT > 0,50 ng/ml: Chỉ định sử dụng kháng sinh bắt buộc.
Các khoảng giá trị PCT cũng cung cấp thông tin chi tiết về mức độ nghiêm trọng của viêm nhiễm, từ viêm hệ thống tương đối đến các trạng thái nghiêm trọng như sepsis và sốc nhiễm khuẩn.
2. Chỉ số PCT trong máu cao là gì?
Nhiều người không biết chỉ số PCT trong máu cao là gì? Thực tế, mức độ cao của chỉ số PCT trong máu thường chỉ ra sự tăng cao của procalcitonin, một protein được sản xuất trong cơ thể như một phản ứng trước sự nhiễm khuẩn nặng.
Chỉ số PCT cao có thể là dấu hiệu của một số tình trạng nghiêm trọng như nhiễm khuẩn huyết, viêm nhiễm toàn cơ thể, hoặc các vấn đề sức khỏe khác liên quan đến viêm nhiễm. Tuy nhiên, việc đánh giá kết quả PCT cần kết hợp với triệu chứng lâm sàng và các thông tin khác để có đánh giá chính xác về tình trạng sức khỏe của bệnh nhân.
3. Làm xét nghiệm chỉ số PCT trong máu lúc nào?
Sau khi chỉ số PCT trong máu cao là gì thì nhiều người cũng băn khoăn nên xét nghiệm khi nào? Thường xuyên thực hiện xét nghiệm Procalcitonin đối với bệnh nhân nặng có các biểu hiện suggering về nhiễm khuẩn nặng hoặc nhiễm khuẩn hệ thống. Thường được tiến hành trong những ngày đầu tiên sau khi bệnh nhân nhập viện.
Các dấu hiệu của nhiễm khuẩn huyết bao gồm sốt, rét run, buồn nôn, thở nhanh, nhịp tim tăng, tình trạng lơ mơ và tiểu ít. Các triệu chứng nghiêm trọng hơn liên quan đến sự viêm nhiễm toàn cơ thể và sự hình thành nhiều cục máu động nhỏ trong các mạch máu. Các cơ quan có thể bị tác động, như suy đa tạng, MOF (suy đa cơ quan) và giảm huyết áp.
Procalcitonin cũng được sử dụng để theo dõi quá trình điều trị bằng kháng sinh đối với bệnh nhân có dấu hiệu nghi ngờ về nhiễm khuẩn huyết. Nó cũng được thực hiện khi có tổn thương mô do chấn thương, phẫu thuật hoặc khi có nghi ngờ về viêm phổi virus kèm theo nhiễm khuẩn.
4. Các yếu tố và hạn chế của xét nghiệm PCT trong máu
Xét nghiệm không bị ảnh hưởng bởi bilirubin (< 428μmol/L hoặc < 25 mg/dL), huyết tán (Hb < 0.559 mmol/L hoặc < 0.900 g/dL), lipid huyết (Intralipid < 1500 mg/dL) và biotin (< 123 nmol/L hoặc < 30 ng/mL).
Tiêu chuẩn: Độ phục hồi trong khoảng ± 15% giá trị ban đầu.
Bệnh nhân sử dụng liều lượng biotin cao (> 5 mg/ngày) nên đợi ít nhất 8 giờ sau khi dùng liều cuối cùng trước khi lấy mẫu.
Kết quả xét nghiệm PCT không bị nhiễu bởi các yếu tố thấp khớp với nồng độ lên đến 1500 IU/mL.
Mẫu có nồng độ cao không ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm với nồng độ PCT lên đến 1000 ng/mL.
Thử nghiệm in vitro được thực hiện trên 18 loại dược phẩm thông dụng và 10 loại dược phẩm đặc trị, không ghi nhận hiện tượng nhiễu tới xét nghiệm.
Trong một số trường hợp hiếm, có thể có hiện tượng nhiễu do nồng độ kháng thể đặc hiệu cao, kháng chất phân tích, kháng streptavidin hoặc ruthenium trong mẫu phẩm.
Hy vọng bạn đã biết chỉ số PCT trong máu cao là gì và từ đó có kế hoạch thăm khám sức khỏe hiệu quả.
