Góc thắc mắc: BUN là xét nghiệm gì?
Đo lường lượng nitơ có trong ure, xét nghiệm BUN đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá chức năng gan và thận. Không nên nhầm lẫn giữa xét nghiệm ure máu và BUN, vì mỗi loại mang đến thông tin đặc biệt và quan trọng về sức khỏe của cơ thể. Theo dõi bài viết để biết BUN là xét nghiệm gì?
1. BUN là xét nghiệm gì?
BUN là viết tắt của Blood Urea Nitrogen, được sử dụng để đo lượng nitơ trong ure, khác biệt với xét nghiệm ure máu, chú trọng vào toàn bộ phân tử ure có mặt trong máu.
Gan, nguồn sinh amoniac - một sản phẩm chứa nitơ quan trọng. Nó là nơi chuyển đổi NH3 thành ure, quá trình diễn ra tại gan.
Ure là kết quả thoái hóa protein, là chất thải hỗn hợp nitơ kết hợp với carbon, hydro,… Protein trong cơ thể có nguồn gốc từ nội sinh và ngoại sinh:
Nguồn gốc ngoại sinh: Từ thức ăn hàng ngày. Các enzyme tiêu hóa chuyển đổi protein thành acid amin, sau đó tái hấp thụ để tạo NH3. Chu kỳ Krebs ở gan chuyển đổi NH3 thành ure. Ure sau đó được chuyển xuống thận và loại bỏ qua đường nước tiểu.
Do đó, xét nghiệm BUN đánh giá chức năng của gan và thận. Mọi biến đổi trong chức năng gan hoặc thận đều ảnh hưởng đến kết quả BUN.
Hiện nay, kết quả BUN thường dựa trên xét nghiệm ure toàn bộ trong máu, với công thức chuyển đổi:
Nếu tính theo mmol/l, BUN = Ure.
Ure = BUN * 2.14 (mg/dL).
2. Khi nào cần thực hiện xét nghiệm BUN?
Xét nghiệm BUN được thực hiện trong một số tình huống sau đây:
- Khi có nghi ngờ về tổn thương thận hoặc muốn đánh giá chức năng thận.
- Cho bệnh nhân sử dụng máy lọc thận nhân tạo, xét nghiệm được tiến hành để đánh giá hiệu quả điều trị sau mỗi lần lọc máu.
- Đối với những người mắc các bệnh lý thận, việc thực hiện xét nghiệm BUN là quan trọng để theo dõi sức khỏe thận.
- Khi xuất hiện các dấu hiệu của tổn thương gan hoặc rối loạn chức năng gan.
- Trong trường hợp suy dinh dưỡng, xét nghiệm BUN có thể cung cấp thông tin quan trọng về tình trạng sức khỏe của người bệnh.
- Thường được thực hiện cùng với xét nghiệm Creatinin để đánh giá nguy cơ mắc các bệnh lý về thận.
- Được sử dụng để chẩn đoán một số bệnh lý khác như suy tim xung huyết, tắc nghẽn đường tiết niệu và các vấn đề khác liên quan đến hệ thống thận.
3. Làm thế nào để thực hiện xét nghiệm BUN?
Xét nghiệm được thực hiện trên mẫu bệnh phẩm là máu tĩnh mạch hoặc trong một số trường hợp, sử dụng nước tiểu thu thập trong vòng 24 giờ.
- Với máu tĩnh mạch: Bệnh nhân sẽ trải qua quá trình lấy mẫu máu từ tĩnh mạch. Không cần thiết phải đói trước khi lấy máu, tuy nhiên, nên tránh ăn quá nhiều protein trước đó.
- Máu từ tĩnh mạch được lấy khoảng 2 - 3 ml để thực hiện xét nghiệm. Mẫu máu này được đặt trong các ống chứa chất chống đông. Trong quá trình lấy máu, cần tránh làm vỡ hồng cầu để đảm bảo chính xác của kết quả xét nghiệm.
- Với nước tiểu: Quy trình thu thập nước tiểu trong vòng 24 giờ sẽ được hướng dẫn chi tiết.
Sau khi thu mẫu, cả máu và nước tiểu sẽ được chuyển đến phòng xét nghiệm và được phân tích bằng hệ thống máy chuyên biệt. Sau quá trình phân tích, máy sẽ đưa ra kết quả, được bác sĩ kiểm tra và thông báo lại cho bệnh nhân.
Hy vọng thông qua bài viết đã giúp bạn hiểu BUN là xét nghiệm gì và từ đó có kế hoạch thăm khám sức khỏe chủ động, hiệu quả.
