Protein máu là gì và có vai trò thế nào?
Protein máu là nhóm các protein có mặt trong huyết tương, đóng vai trò quan trọng và được xem là chỉ số quan trọng của sức khỏe cơ thể. Sự biến đổi trong chỉ số protein máu có thể liên quan đến nhiều bệnh lý nguy hiểm.
1. Protein máu là gì?
Protein máu, hay còn được gọi là protein huyết tương, là nhóm các protein quan trọng có mặt trong huyết tương, thực hiện nhiều chức năng quan trọng đối với cơ thể. Máu, một phần quan trọng của tổ chức cơ thể, lưu thông qua các động mạch, tĩnh mạch và mao mạch, đảm bảo các chức năng sinh lý cơ bản.
Protein máu có nhiều chức năng quan trọng, bao gồm:
- Cấu tạo cơ thể: Tham gia vào việc tạo nên cấu trúc của cơ thể.
- Áp lực keo: Tạo áp lực keo giúp trong quá trình vận chuyển và trao đổi muối nước.
- Hệ thống đệm: Tham gia vào hệ thống đệm, giữ cân bằng pH của máu.
- Bảo vệ cơ thể: Globulin, một loại protein, đóng vai trò trong hệ thống miễn dịch, bảo vệ cơ thể. Fibrinogen tham gia vào quá trình đông máu để cầm máu khi có tổn thương.
- Vận chuyển: Vận chuyển hormon, enzym và thậm chí là các loại thuốc khác nhau như thuốc kháng sinh.
Protein máu bao gồm nhiều thành phần như albumin, globulin và fibrinogen. Albumin chiếm phần lớn, đóng góp vào áp suất thẩm thấu của huyết tương và hỗ trợ vận chuyển lipit và hormone steroid. Globulin tham gia vận chuyển ion, kích thích tố và chất béo, hỗ trợ chức năng miễn dịch. Fibrinogen đóng vai trò quan trọng trong quá trình đông máu.
Chức năng và chỉ số bình thường của protein máu quan trọng để đảm bảo sự cân bằng và hoạt động chính xác của cơ thể.
2. Protein máu bình thường là bao nhiêu?
Protein máu bình thường ở người khỏe mạnh thường dao động trong khoảng từ 60 đến 80 g/l. Trong thành phần này, albumin thường có giá trị từ 38 đến 54 g/l và globulin từ 26 đến 42 g/l.
Để lấy mẫu máu, thường thì mẫu được lấy vào buổi sáng khi bệnh nhân đang đói. Lượng máu cần lấy là 3ml, và có thể sử dụng máu không chống đông hoặc chống đông bằng lithium heparin để giữ nguyên tình trạng máu.
3. Xét nghiệm protein máu có ý nghĩa thế nào?
Xét nghiệm protein máu có ý nghĩa quan trọng để đánh giá chức năng tổng hợp của gan và có thể cung cấp thông tin về nhiều tình trạng bệnh tật khác khi protein máu có sự tăng hoặc giảm. Dưới đây là một số tình trạng mà protein máu có thể giảm hoặc tăng:
Protein máu giảm trong các trường hợp sau:
- Giảm cung cấp protein cho cơ thể: Có thể xảy ra trong trường hợp suy dinh dưỡng, cơ thể suy kiệt, rối loạn tiêu hoá, hoặc kém hấp thu protein từ chế độ ăn.
- Bệnh lý gây giảm sản xuất protein: Các bệnh lý gây giảm chức năng gan như xơ gan, viêm gan mạn.
- Bệnh lý về thận gây mất protein ra nước tiểu: Các bệnh lý như hội chứng thận hư, viêm cầu thận cấp, viêm cầu thận mạn, suy dinh dưỡng, suy kiệt do ung thư, viêm gan mạn, xơ gan.
- Các bệnh lý gây tăng việc sử dụng protein: Đái tháo đường giai đoạn muộn, ung thư.
- Ngoài ra, nồng độ protein máu có thể tăng trong các trường hợp sau:
- Đa u tuỷ xương: Một tình trạng mà tế bào u củng hóa và tăng số lượng.
- U tương bào: Tình trạng u ác tính có nguồn gốc từ tế bào máu.
Tóm lại, chỉ số protein máu mang lại thông tin quý giá, giúp bác sĩ định hình và đề xuất các vấn đề về gan, thận, tiêu hóa, và nhiều khía cạnh khác. Với tính đơn giản, dễ thực hiện và chi phí thấp, việc thực hiện xét nghiệm định kỳ là một biện pháp hữu ích để theo dõi và quản lý tình trạng sức khỏe cá nhân.


