Tìm hiểu triglyceride trong xét nghiệm máu là gì?

- Tác giả: BTV: Yến

Thực hiện xét nghiệm triglyceride định kỳ để phát hiện các bệnh lý nguy hiểm

Để đánh giá tình trạng chuyển hóa và mỡ máu, chỉ số triglyceride máu đóng vai trò quan trọng. Mức cao của triglyceride có liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe, bao gồm cả xơ vữa động mạch, vôi hóa động mạch vành, cũng như nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Vậy chỉ số  triglyceride trong xét nghiệm máu là gì?

1. Triglyceride trong xét nghiệm máu là gì?

Nhiều người không biết  triglyceride trong xét nghiệm máu là gì? Thực chất, đây là một loại chất béo trung tính, triglyceride (hoặc triacylglycerol) hình thành từ sự kết hợp của ba axit béo được este hóa thành một phân tử glycerol. Loại lipid này chiếm vị trí quan trọng trong cấu trúc mỡ động vật (như mỡ heo, da gà, da vịt, da heo, mỡ bò...) và dầu thực vật (như dầu dừa, bơ, đậu phộng...). (1)

Sau khi cơ thể tách và hấp thụ chúng thành năng lượng, nếu lượng chất béo tiêu thụ vượt quá nhu cầu của cơ thể, nồng độ triglyceride trong máu sẽ tăng cao, gây ra nguy cơ rối loạn mỡ máu, bệnh tim, viêm tụy, hoặc đái tháo đường...

Ý nghĩa quan trọng của chỉ số triglyceride là gì? Đó chính là giúp bác sĩ đánh giá tình trạng sức khỏe, hỗ trợ chẩn đoán các vấn đề liên quan đến tim và mạch máu.

2. Xét nghiệm triglyceride như thế nào?

Để có cái nhìn toàn diện về mỡ máu, người bệnh thường được thực hiện xét nghiệm cho bốn chỉ số quan trọng: Cholesterol toàn phần, triglyceride (chất béo trung tính), LDL-cholesterol (mỡ máu xấu), và HDL-cholesterol (mỡ máu tốt).

3. Xét nghiệm triglyceride có ý nghĩa gì?

Triglyceride, chất béo trung tính chiếm đến 95% tổng lượng chất béo hấp thụ hàng ngày từ chế độ ăn uống, chủ yếu là từ mỡ động vật và dầu thực vật. Do đó, việc thực hiện xét nghiệm triglyceride mang lại ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá sức khỏe: 

  • Đánh giá nguy cơ mắc bệnh rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch, đái tháo đường...

  • Hỗ trợ người bệnh thay đổi lối sống hướng tới sức khỏe tích cực

  • Ngăn chặn biến chứng và nguy cơ do rối loạn mỡ máu gây ra.

  • Giá trị của chỉ số triglyceride và cách đọc kết quả

  • Khi cầm kết quả xét nghiệm mỡ máu trong tay, không phải ai cũng biết cách đọc chỉ số triglyceride. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về cách đọc kết quả các chỉ số mỡ máu:

Chỉ số triglyceride:

  • Dưới 150 mg/dL (1,7 mmol/L): Bình thường

  • 150 – 199 mg/dL (1.7 – 2 mmol/L): Vượt mức bình thường

  • 200 – 499 mg/dL (2 – 6 mmol/L): Cao

  • Trên 500 mg/dL (trên 6 mmol/L): Rất cao

Kết quả xét nghiệm triglycerides bị ảnh hưởng do các yếu tố khác

Kết quả xét nghiệm triglycerides bị ảnh hưởng do các yếu tố khác

4. Những yếu tố ảnh hưởng đến đánh giá chỉ số triglyceride

  • Thức ăn: Cần nhịn ăn ít nhất từ 8 – 12 tiếng trước xét nghiệm và tránh uống bia rượu trong 24 giờ. Uống bia rượu có thể làm ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm, làm cho chúng trở nên không chính xác.

  • Thuốc: Một số loại thuốc như thuốc ngừa thai, lợi tiểu, corticosteroid, dextrothyroxine, metformin có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm triglyceride.

  • Độ tuổi: Mỗi đối tượng (trẻ nhỏ, người trưởng thành, người lớn) có chỉ số tham chiếu triglyceride khác nhau. Việc này làm cho việc khai báo thông tin liên quan đến độ tuổi trở nên quan trọng khi đến khám bệnh và thực hiện xét nghiệm.

  • Cơ sở y tế: Để có kết quả xét nghiệm mỡ máu chính xác, việc thực hiện ở cơ sở y tế có trang thiết bị hiện đại, đầy đủ sinh phẩm, hóa chất và được kiểm định chất lượng thường xuyên là quan trọng.

  • Một số yếu tố khác: Có những trường hợp, như mang thai, cường giáp, hội chứng thận hư, di truyền, béo phì… có thể làm cho kết quả xét nghiệm triglyceride không chính xác, nhưng chưa được phát hiện.

5. Chỉ số triglyceride chẩn đoán bệnh gì?

  • Rối loạn mỡ máu: Xét nghiệm triglyceride cùng với các chỉ số khác như cholesterol toàn phần, LDL – cholesterol (mỡ máu xấu), HDL – cholesterol (mỡ máu tốt) giúp bác sĩ đánh giá tổng quan về tình trạng mỡ máu, cảnh báo nguy cơ xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim, mỡ máu, gan nhiễm mỡ, đột quỵ...

  • Tăng huyết áp: Triglyceride bám nhiều trong lòng mạch máu, gây chật hẹp, cản trở máu lưu thông, làm tăng áp lực lên thành mạch, dẫn đến tăng huyết áp.

  • Viêm tụy: Triglyceride cao có thể dẫn đến viêm tụy cấp khi tạo ra chất chylomicrons lớn, gây tắc nghẽn mao mạch tụy, làm giảm máu, gây hại tử tụy và toan hóa máu.

  • Gan nhiễm mỡ: Triglyceride quá nhiều có thể khiến tế bào gan nhiễm mỡ.

  • Bệnh mạch vành: Tăng triglyceride máu tăng nguy cơ mắc bệnh động mạch vành, có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.

6. Phương pháp duy trì chỉ số triglyceride ổn định

Sau khi đã biết  triglyceride trong xét nghiệm máu là gì thì bạn cần thực hiện các phương pháp để duy trì chỉ số này ổn định như sau:

Ăn uống lành mạnh:

  • Nên ăn: Hãy tích hợp tinh bột nguyên cám và chất xơ cao như gạo lứt, yến mạch, bánh mì đen. Thêm vào khẩu phần những loại hạt như óc chó, đậu phộng, hạt bí để tăng cường chất xơ. Ưu tiên ăn cá thay vì thịt, vì cá chứa axit béo không no và không làm tăng nồng độ mỡ máu xấu. Đồng thời, cân nhắc sử dụng thịt nạc, rau xanh và trái cây giàu chất xơ.

  • Hạn chế ăn: Giảm lượng chất béo từ các nguồn như da heo, da bò, da gà, da vịt và thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, cá viên chiên, nem nướng, thịt đóng hộp. Hạn chế tiêu thụ rượu bia và hãy cố gắng bỏ thuốc lá.

 Tập thể dục:

  • Dành ít nhất 30 phút mỗi ngày, liên tục trong 5 ngày trong tuần để giúp loại bỏ mỡ máu xấu khỏi cơ thể, đồng thời tăng cường sự đàn hồi và sức mạnh cho cơ bắp.

Khám sức khỏe định kỳ:

  • Thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ ít nhất 6 tháng/lần để đảm bảo theo dõi và điều chỉnh kế hoạch duy trì chỉ số triglyceride ổn định.

Hy vọng bài viết đã giúp bạn biết được triglyceride trong xét nghiệm máu là gì và có kế hoạch thăm khám hiệu quả.