Cấu tạo cholesterol như thế nào?
Cholesterol, một dạng chất béo hay lipid, thường được gan tổng hợp, đó là một yếu tố không thể thiếu trong việc hình thành màng tế bào, sản xuất một số hormone và cả vitamin D. Theo dõi bài viết để biết cấu tạo cholesterol như thế nào?
1. Cấu tạo cholesterol
Cholesterol, một dạng chất béo không hòa tan trong nước, được chuyển động qua máu thông qua lipoprotein, mà gan chế tạo. Liên kết với lipoprotein, cholesterol tạo ra hai loại chính: cholesterol gắn với lipoprotein tỉ trọng thấp (LDL cholesterol) và cholesterol gắn với lipoprotein tỉ trọng cao (HDL cholesterol).
Đầu tiên, LDL cholesterol, thường được biết đến với cái tên "cholesterol xấu," chở cholesterol đến mạch máu. Nếu nồng độ LDL cholesterol tăng cao, có thể dẫn đến sự cặn trắng trong mạch máu, hình thành vữa xơ và giảm dòng chảy máu, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, gây nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Tiếp theo, HDL cholesterol, hay "cholesterol tốt," giúp đưa cholesterol trở lại gan để loại bỏ khỏi cơ thể. Điều này giúp giảm nguy cơ tạo ra vữa xơ trong mạch máu, làm giảm nguy cơ các vấn đề như nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Ngoài ra, triglyceride, một loại chất béo khác, chủ yếu đóng vai trò là nguồn năng lượng. Nếu cơ thể nhận được năng lượng dư thừa, nó sẽ chuyển đổi thành triglyceride, tích trữ trong tế bào mỡ. Mức triglyceride cao có thể tăng nguy cơ cho nhiều vấn đề sức khỏe khác.
2. Khi nào nên xét nghiệm cholesterol máu?
Hãy thực hiện kiểm tra định kỳ nồng độ cholesterol trong máu vì thường không có triệu chứng rõ ràng khi nồng độ cao. Theo khuyến nghị của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, người từ 20 tuổi trở lên nên thực hiện xét nghiệm nồng độ cholesterol 4 - 6 năm/lần. Nếu có tiền sử cholesterol cao hoặc yếu tố nguy cơ về bệnh tim mạch, thì cần kiểm tra thường xuyên hơn.
Nồng độ cholesterol máu được chia thành ba chỉ số chính: cholesterol toàn phần, HDL cholesterol, và LDL cholesterol.
Về khuyến cáo mới về nồng độ cholesterol bình thường, cholesterol là yếu tố cần thiết cho hoạt động bình thường của cơ thể. Tuy nhiên, nồng độ LDL cholesterol cao có thể tăng nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.
Năm 2013, Đại học Tim mạch Hoa Kỳ và Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ đã thay đổi khuyến cáo về việc điều trị nồng độ cholesterol cao. Không chỉ dựa trên nồng độ cholesterol, mà còn tính đến các yếu tố nguy cơ tim mạch khác như bệnh đái tháo đường và nguy cơ mắc bệnh tim mạch trong 10 năm tới. Vì vậy, nồng độ cholesterol bình thường ngày nay phụ thuộc vào sự kết hợp với các yếu tố nguy cơ tim mạch, không còn giới hạn như trước.
Khuyến nghị mới chỉ định rằng, nếu không có các yếu tố nguy cơ tim mạch khác, bác sĩ sẽ kê đơn điều trị nếu nồng độ LDL cholesterol vượt quá 189 mg/dL.
Mặc dù khuyến cáo mới đã làm thay đổi cách nhìn về nồng độ cholesterol bình thường ở người trưởng thành, nhưng đối với trẻ em và thanh thiếu niên, Viện quốc gia về tim, phổi và máu vẫn xác định mức nồng độ cholesterol như sau (đơn vị: mg/dL)
3. Nguyên nhân gây nên nồng độ cholesterol cao
Nguyên nhân gây nên nồng độ cholesterol cao có thể xuất phát từ việc tiêu thụ quá mức các thực phẩm chứa nhiều cholesterol, chất béo bão hòa, và chất béo dạng trans. Lối sống không lành mạnh, bao gồm việc ít hoạt động vận động, lạm dụng rượu bia và hút thuốc lá cũng góp phần làm tăng nguy cơ mắc cholesterol cao.
Yếu tố di truyền đóng một vai trò quan trọng, khiến cho những người có cha mẹ mắc cholesterol cao có khả năng cao hơn để phải đối mặt với vấn đề này. Rối loạn di truyền gia đình cũng có thể ảnh hưởng đến nồng độ cholesterol.
Các vấn đề sức khỏe khác như đái tháo đường hoặc thiểu năng giáp trạng cũng được liên kết với tăng nguy cơ mắc cholesterol cao và các vấn đề liên quan.
Có một số yếu tố nguy cơ mà những người này cần chú ý, bao gồm thừa cân hoặc béo phì, chế độ ăn không lành mạnh, thiếu vận động, hút thuốc lá, tiền sử gia đình mắc cholesterol cao, đái tháo đường, bệnh thận, hoặc thiểu năng giáp trạng.
Nếu không được điều trị, nồng độ cholesterol cao có thể gây ra nhiều biến chứng, bao gồm vữa xơ mạch máu, làm hẹp mạch máu, giảm dòng chảy máu, tăng nguy cơ mắc cục máu đông. Những biến chứng này có thể gây nguy hiểm đến tính mạng như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, đau ngực, tăng huyết áp, và các vấn đề về động mạch ngoại biên, cũng như bệnh thận mạn.
Hy vọng thông qua bài viết đã giúp bạn biết cấu tạo cholesterol như thế nào và từ đó có kế hoạch thăm khám sức khỏe hiệu quả.
